Sản xuất thông minh – xu thế phát triển tất yếu

Sản xuất thông minh, với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin đang được áp dụng mạnh mẽ tới mọi khía cạnh của quy trình sản xuất hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất, rút ngắn thời gian và nâng cao tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Áp lực mang tính toàn cầu đòi hỏi doanh nghiệp sản xuất phải cải tiến quy trình, ứng dụng tự động hoá trong giám sát và quản lý sản xuất nhằm đáp ứng sự biến đổi nhanh chóng và mạnh mẽ của thị trường.

Theo số liệu của Worldwide Digital Transformation 2018 Predictions, đến hết năm 2019 thì tổng mức chi tiêu cho chuyển đổi số (Digital Transformation) trên toàn thế giới sẽ đạt 1,7 nghìn tỉ USD, tức là gấp đôi gấp đôi tổng GDP của 3 nước Đông Nam Á gồm: Thái Lan, Philippines và Việt Nam; 35% các nhà sản xuất lớn trên thế giới sẽ ứng dụng các giải pháp sản xuất thông minh; 75% các nhà sản xuất lớn sẽ dựa triển khai kết nối IoT (Internet of things) và phân tích dữ liệu dữ liệu lớn cho việc đưa sản phẩm ra thị trường nhanh và hiệu quả.

Sản xuất thông minh (smart manufacturing) là khái niệm ứng dụng công nghệ thông tin vào công nghệ sản xuất nhằm tối ưu hoá quy trình, nâng cao hiệu suất, giảm thiểu lãng phí, phân tích thông tin hỗ trợ ra quyết định và dự báo nhằm thích ứng với thị trường, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

Giám sát sản xuất tự động, hay Quản lý hoạt động sản xuất (MOM) là một mức độ quan trọng nhất trong sản xuất thông minh, đó là số hóa quá trình hoạt động sản xuất từ việc thu thập dữ liệu sản xuất phát sinh, tối ưu hóa kế hoạch và lịch trình sản xuất, đến bảo đảm chất lượng sản xuất và cung cấp thông tin minh bạch cho quản lý điều hành.

Để thực hiện được việc này, cần từng bước ứng dụng các công nghệ sau:

• Công nghệ cảm biến: rất nhiều loại cảm biến đã có mặt trên thị trường, hỗ trợ để giám sát, kiểm đếm sản lượng, đo mức tiêu thụ hay điều kiện hoạt động… Cảm biến gắn trong thiết bị, máy móc, sản phẩm và tạo ra thông tin đầu vào cho các hoạt động phân tích để tối ưu.
• Mạng không dây: việc kết nối được thực hiện qua giao thức không dây ngày càng phát triển, chứng minh ưu điểm vượt trội, đơn giản hoá việc thực thi, thúc đẩy IoT phát triển. Khi đó, Industrial IoT (IIoT) – ứng dụng IoT trong công nghiệp cũng được thừa hưởng để phát triển mạnh mẽ.
• Phân tích dữ liệu: Với thông tin thu thập đa dạng và phong phú từ hệ thống cảm biến, dây chuyền sản xuất, nhà máy, điểm kết nối trong chuỗi cung ứng… và IIoT tạo ra khối dữ liệu khổng lồ. Với công nghệ phân tích dữ liệu lớn, sẽ giúp doanh nghiệp khai thác được giá trị kho dữ liệu, giúp phát hiện vấn đề, hình thành các dự báo, gợi ý tối ưu hóa và hỗ trợ ra quyết định chính xác.
• Robot tiên tiến: Các robot công nghiệp ngày càng dễ tiếp cận với công nghệ hiện đại, ứng dụng hiệu quả và giá thành hợp lý, có khả năng tuỳ biến cao, bền bỉ và linh hoạt. Do đó, ứng dụng Robot là không thể thiếu trong sản xuất thông minh, đặc biệt trong các điều kiện khắc nghiệt, các sản phẩm cần sự chính xác cao hoặc số lượng lớn.

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra, sản xuất thông minh đang làm thay đổi cách thức tư duy, từ thiết kế đến sản xuất, phân phối và vận hành, bảo dưỡng trong mọi ngành nghề trên toàn thế giới. Do đó, việc trông chờ vào lợi thế cạnh tranh “công nhân giá rẻ” của Việt Nam là không còn nữa. Do vậy, doanh nghiệp sản xuất phải thay đổi, xác định mục tiêu, tìm hiểu nghiên cứu và từng bước ứng dụng để tiếp tục cải thiện và duy trì lợi thế cạnh tranh cho mình dựa trên hiệu quả, chất lượng và tiến độ một cách thông minh.